Bí quyết kinh doanh trên mạng

Tóm tắt các nội dung chính:

• Khái niệm về TMĐT: TMĐT được định nghĩa theo nghĩa rộng (bao gồm mọi quan hệ mang tính chất thương mại qua phương tiện điện tử) và nghĩa hẹp (các hoạt động thương mại qua mạng internet).
• Các đặc trưng của TMĐT:
  • Các bên giao dịch không cần tiếp xúc trực tiếp hay biết nhau từ trước.
  • Thị trường không có biên giới (toàn cầu).
  • Có sự tham gia của ít nhất ba chủ thể, bao gồm nhà cung cấp dịch vụ mạng và cơ quan chứng thực.
  • Mạng lưới thông tin chính là thị trường, tạo ra nhiều loại hình kinh doanh mới (siêu thị ảo, môi giới ảo).
• Hình thức hoạt động chủ yếu của TMĐT:
  • Thư điện tử (e-mail): Trao đổi thông tin trực tuyến.
  • Thanh toán điện tử (electronic payment): Bao gồm FEDI, tiền mặt Internet (tiền mặt số hóa), túi tiền điện tử (ví điện tử/thẻ thông minh) và giao dịch ngân hàng/chứng khoán số hóa.
  • Trao đổi dữ liệu điện tử (EDI): Trao đổi dữ liệu có cấu trúc từ máy tính này sang máy tính khác, tự động hóa quy trình kinh doanh.
  • Truyền dung liệu (content delivery): Số hóa và truyền tải nội dung (tin tức, nhạc, phần mềm, vé điện tử) qua mạng.
  • Bán lẻ hàng hóa hữu hình: Mua sắm trực tuyến thông qua các “cửa hàng ảo” với các công cụ như “xe mua hàng”.
• Lợi ích của TMĐT:
  • Thu thập nhiều thông tin về thị trường, đối tác.
  • Giảm chi phí sản xuất (văn phòng không giấy tờ), chi phí bán hàng, tiếp thị và giao dịch (thời gian, chi phí thanh toán).
  • Rút ngắn chu trình sản xuất.
  • Giúp thiết lập và củng cố quan hệ đối tác.
  • Tạo điều kiện tiếp cận kinh tế tri thức sớm hơn.
  • Giảm ách tắc và tai nạn giao thông.
• Tác động tích cực của TMĐT với các nước đang phát triển: Tăng trưởng thương mại, chuyển giao công nghệ, tiếp cận thông tin thị trường, giảm phụ thuộc trung gian, tạo kinh doanh mới, giảm chảy máu chất xám.
• Thách thức và nguy cơ đối với các nước đang phát triển: Sự phụ thuộc vào tổ chức xuyên quốc gia, công ty đa quốc gia thống trị, chi phí bảo dưỡng cao, vấn đề an ninh, thiếu chuyên môn, yêu cầu về tiếng Anh và tin học.
• Những hạn chế của TMĐT đối với các nước đang phát triển:
  • Tiếp cận: Nhiều doanh nghiệp và cá nhân không tiếp cận được internet.
  • Chi phí: Chi phí kinh doanh trên mạng cao hơn dự kiến (thiết bị, truy cập, thiết kế, bảo dưỡng, quảng cáo).
  • An toàn: Gian lận, hacker, bảo mật thông tin.
  • Thiếu sự thành công: Do thiếu tiếp thị, không đủ chi phí, hạn chế nhân sự, cạnh tranh.
  • Thiếu thiết bị máy tính và cơ sở hạ tầng viễn thông.
  • Thiếu chiến lược về TMĐT: Khó thiết kế website bán hàng hiệu quả, không tận dụng công cụ tìm kiếm.
  • Hạn chế trong việc mua sản phẩm qua mạng: Thói quen tiêu dùng, lo ngại về bảo mật thanh toán, thích nhìn sản phẩm trực tiếp.
• Các mô hình TMĐT phổ biến:
  • Cửa hàng trực tuyến (e-shop/storefront model): Bán hàng hóa, dịch vụ, thông tin trực tuyến.
  • Sàn giao dịch đấu giá trực tuyến (auction model/e-auction): Nơi diễn ra các phiên đấu giá.
  • Cổng thông tin (portals): Sắp xếp, sàng lọc thông tin và thu nhập từ quảng cáo.
  • Mô hình giá động (dynamic-pricing model): Giúp người mua có giá tốt nhất (ví dụ: vé máy bay phút chót, so sánh giá, mua sỉ).
• Cần chuẩn bị kỹ khi tham gia TMĐT:
  • Cải tiến quy trình quản lý và bộ máy tổ chức.
  • Thay đổi văn hóa làm việc (tập trung vào dịch vụ khách hàng).
  • Tăng cường khả năng công nghệ thông tin.
• Những sai lầm doanh nghiệp mắc phải: Cho rằng mọi doanh nghiệp phải hiện diện trên mạng, xây dựng website xong là đủ, website thay thế marketing truyền thống, không chăm sóc nội dung, không trả lời email khách hàng ngay lập tức, lầm tưởng sân chơi bình đẳng.
• Quản trị website – Doanh nghiệp cần biết:
  • In địa chỉ website trên name card.
  • Chuyên môn hóa công đoạn “làm mới” trang tin.
  • Không ngừng marketing trực tuyến.
  • Ghi rõ thông tin doanh nghiệp trên website.
  • Thu thập thông tin từ khách viếng thăm (đăng ký thành viên, khảo sát, thông số kỹ thuật).
  • Thường xuyên sao lưu (backup) dữ liệu.
• Liên kết sâu (Deep linking): Là việc liên kết trực tiếp đến các trang con bên trong website, giúp khách hàng tiện lợi hơn. Tài liệu khuyến khích sử dụng link sâu nhưng cũng lưu ý một số trường hợp cần tránh để không làm hỏng trải nghiệm người dùng.
• Tên miền và đăng ký tên miền: Giải thích tên miền là gì, vai trò của DNS và các tổ chức quản lý (ICANN, IANA, TLD).