Giáo trình kiểm toán nội bộ

Các điểm chính của giáo trình bao gồm:

• Lời nói đầu: Giới thiệu về tầm quan trọng của Kiểm toán nội bộ (KTNB) trong quản trị rủi ro doanh nghiệp và sự cần thiết của giáo trình này để đáp ứng nhu cầu giảng dạy, học tập môn Kiểm toán nội bộ trong chương trình đào tạo ngành Kế toán.
• Mục lục: Liệt kê các chương chính của giáo trình:
  • Chương 1: Tổng quan về kiểm toán nội bộ (bao gồm quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ, bản chất, lịch sử phát triển, chức năng, nhiệm vụ, vai trò, các loại và phương pháp kiểm toán nội bộ, tổ chức kiểm toán nội bộ và kiểm toán viên nội bộ).
  • Chương 2: Chuẩn bị kiểm toán (xác định đối tượng kiểm toán, lập kế hoạch kiểm toán).
  • Chương 3: Thực hiện kiểm toán (khảo sát sơ bộ, nghiên cứu và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, thực hiện thử nghiệm mở rộng, xử lý phát hiện).
  • Chương 4: Một số chuyên đề kiểm toán (kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán báo cáo tài chính).
  • Chương 5: Báo cáo kiểm toán và hồ sơ kiểm toán nội bộ.
  • Chương 6: Theo dõi sau kiểm toán và đánh giá công việc kiểm toán.
• Nội dung chi tiết các chương:
  • Chương 1: Định nghĩa và mối quan hệ giữa quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ. Trình bày bản chất, lịch sử hình thành và phát triển của KTNB, các định nghĩa từ các tổ chức khác nhau (IIA, IFAC, ACCA). Nêu rõ chức năng (kiểm tra, đánh giá, xác nhận, đảm bảo, tư vấn), nhiệm vụ và vai trò của KTNB. Phân loại KTNB theo đối tượng (BCTC, hoạt động, tuân thủ), phạm vi (toàn diện, chuyên đề), chu kỳ (thường xuyên, định kỳ, bất thường) và thời điểm phát sinh nghiệp vụ (tiền kiểm, hiện hành, hậu kiểm). Giới thiệu đối tượng và các phương pháp kiểm toán (chứng từ, ngoài chứng từ, tuân thủ, cơ bản). Cuối cùng, trình bày về tổ chức bộ máy KTNB (quy trình và các mô hình tổ chức) và kiểm toán viên nội bộ (trách nhiệm, quyền hạn, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp).
  • Chương 2: Tập trung vào giai đoạn chuẩn bị kiểm toán, bao gồm các phương pháp và bước xác định đối tượng kiểm toán (lựa chọn theo hệ thống, theo yêu cầu quản lý, theo yêu cầu đối tượng kiểm toán; các bước lập chiến lược, xác định danh sách, sắp xếp thứ tự ưu tiên và xác định đối tượng phù hợp khả năng). Nêu rõ việc lập kế hoạch kiểm toán là sự cân đối giữa nhu cầu và nguồn lực.
• Đội ngũ biên soạn: Giáo trình được biên soạn bởi tập thể Bộ môn Kiểm toán – Khoa Kế toán, với từng chương do các tác giả khác nhau đảm nhiệm.
• Đối tượng sử dụng: Giáo trình không chỉ hữu ích cho sinh viên, giảng viên và nghiên cứu sinh ngành Kinh tế mà còn cho những người làm công tác thực tế trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán và kiểm soát.
• Hệ thống câu hỏi: Cuối mỗi chương đều có hệ thống câu hỏi ôn tập giúp người đọc củng cố kiến thức.

Hoạt động trong nền kinh tế thị trường với nhiều biến động như hiện nay, bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro. Việc nhận biết và có những phản ứng kịp thời, hợp lý với các rủi ro ấy là điều kiện sống còn của doanh nghiệp. Kiểm toán nội bộ đóng vai trò như một công cụ kiểm soát quan trọng giúp cho doanh nghiệp có thê nhận biết và quản trị rủi ro một cách hiệu quả. Trong chương trình đào tạo ngành Kế toán của Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh, Kiểm toán nội bộ là một học phần bắt buộc.

Hiện nay, tài liệu phục vụ cho việc giảng dạy và học tập môn học này còn thiếu, và chưa đồng bộ Nhằm đáp ứng yêu cầu giảng dạy, nghiên cứu và học tập học phần này, tập thể Bộ môn Kiểm toán – Khoa Kế toán đã tổ chức biên soạn giáo trình Kiểm toán nội bộ.