Hướng dẫn thực hành kế toán đơn vị hành chính sự nghiệp và sự nghiệp có thu

Cuốn sách được biên soạn dựa trên Quyết định số 999 TC/QĐ/CĐKT ngày 02-11-1999 về Chế độ kế toán Hành chính sự nghiệp và các thông tư bổ sung, sửa đổi của Bộ Tài chính, đặc biệt nhấn mạnh phần đổi mới theo Thông tư số 121/2002/TT-BTC ngày 31-12-2002 hướng dẫn kế toán các đơn vị sự nghiệp có thu.

Nội dung chính của tài liệu bao gồm:

• Lời giới thiệu: Đề cập đến công cuộc cải cách hệ thống kế toán Việt Nam và sự cần thiết của cuốn sách trong bối cảnh các thay đổi về quản lý tài chính công.
• Phần một: Hướng dẫn hạch toán kế toán đơn vị hành chính sự nghiệp và sự nghiệp có thu
  • Chương một: Tổ chức công tác kế toán và bộ máy kế toán:
    • Khái niệm, phân loại, đối tượng áp dụng đơn vị sự nghiệp có thu: Định nghĩa đơn vị sự nghiệp có thu, phân loại thành hai loại (tự đảm bảo toàn bộ chi phí và tự đảm bảo một phần chi phí), và liệt kê các đối tượng áp dụng cũng như không áp dụng.
    • Các nguyên tắc kế toán: Trình bày các nguyên tắc cơ bản như giá gốc tài sản, tính nhất quán, khách quan, đầy đủ, đúng kỳ kế toán, công khai thông tin, thận trọng, và tuân thủ mục lục ngân sách nhà nước.
    • Tổ chức công tác kế toán – Bộ máy kế toán: Hướng dẫn tổ chức vận dụng chứng từ kế toán, hệ thống tài khoản (bao gồm 7 loại, 34 tài khoản cấp 1 và 6 tài khoản ngoài bảng theo Thông tư 121/2002/TT-BTC), và chế độ sổ kế toán (Nhật ký-Sổ cái, Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ). Đồng thời, trình bày các công việc của bộ máy kế toán như kế toán vốn bằng tiền, các khoản thu, các khoản chi, thanh toán, vật tư, tài sản, và nguồn kinh phí, vốn, quỹ.
    • Nhiệm vụ và yêu cầu của công tác kế toán: Liệt kê các nhiệm vụ (thu thập, phản ánh, xử lý thông tin; kiểm tra, kiểm soát; theo dõi phân phối kinh phí; lập báo cáo tài chính; phân tích, đánh giá hiệu quả) và yêu cầu (kịp thời, đầy đủ, chính xác, toàn diện; thống nhất chỉ tiêu; rõ ràng, dễ hiểu; gọn nhẹ, tiết kiệm, hiệu quả).
    • Một số quy định về công tác kế toán: Nêu các quy định về phương pháp kế toán kép, chữ viết, chữ số, đơn vị tính (Đồng Việt Nam, ngoại tệ), ghi chép chứng từ, sổ kế toán, niên độ và kỳ kế toán, kiểm kê tài sản, kiểm tra kế toán, và bảo quản, lưu trữ tài liệu kế toán.
  • Chương hai: Kế toán tiền, vật liệu và sản phẩm, hàng hóa:
    • Kế toán tiền: Định nghĩa, nguyên tắc hạch toán vốn bằng tiền (tiền mặt, tiền gửi, chứng chỉ có giá), hướng dẫn chi tiết kế toán tiền mặt tại quỹ (Tài khoản 111) và kế toán tiền gửi Ngân hàng, Kho bạc (Tài khoản 112) với các nguyên tắc hạch toán và định khoản các hoạt động kinh tế chủ yếu.
    • Kế toán vật liệu: Khái niệm, nguyên tắc hạch toán vật liệu (Phiếu nhập/xuất kho, hạch toán chi tiết, giá thực tế), Tài khoản 152 – Vật liệu, dụng cụ (1521, 1526) và các định khoản nghiệp vụ chính.
    • Kế toán sản phẩm, hàng hóa: Khái niệm, nguyên tắc hạch toán sản phẩm, hàng hóa (giá thực tế, chi phí thu mua), Tài khoản 155 – Sản phẩm, hàng hóa (1551, 1556) và các định khoản nghiệp vụ chính liên quan đến nhập, xuất bán.
  • Chương ba: Kế toán tài sản cố định và chi phí xây dựng cơ bản dở dang:
    • Kế toán TSCĐ hữu hình: Khái niệm, nguyên tắc hạch toán (tiêu chuẩn TSCĐ, nguyên giá, thay đổi nguyên giá), Tài khoản 211 – Tài sản cố định hữu hình (2111, 2112, 2113, 2114, 2115, 2118) và các định khoản tăng, giảm, đánh giá lại, phát hiện thừa/thiếu TSCĐ.
    • Kế toán TSCĐ vô hình: Khái niệm, nguyên tắc hạch toán (nguyên giá, tập hợp chi phí), Tài khoản 213 – Tài sản cố định vô hình và các định khoản nghiệp vụ chính.
    • Kế toán hao mòn tài sản cố định: Khái niệm, nguyên tắc hạch toán (tính hao mòn, trích khấu hao), Tài khoản 214 – Hao mòn tài sản cố định và định khoản các hoạt động kinh tế chủ yếu.
    • Kế toán chi phí xây dựng cơ bản dở dang: Nguyên tắc hạch toán (tự làm/giao thầu, chi phí chuẩn bị, hạch toán chi tiết), Tài khoản 241 – XDCB dở dang (2411, 2412, 2413) và định khoản các hoạt động kinh tế chủ yếu.

Tóm lại, cuốn sách cung cấp một cái nhìn toàn diện và chi tiết về các nghiệp vụ kế toán trong các đơn vị hành chính sự nghiệp và sự nghiệp có thu, từ các nguyên tắc cơ bản đến hướng dẫn hạch toán cụ thể từng loại tài sản, nguồn vốn và chi phí.