cấu tạo kiến trúc

Tài liệu thảo luận về cấu tạo kiến trúc, từ các bộ phận cơ bản của công trình đến các dạng kết cấu chịu lực, cách phân loại công trình và chi tiết về nền móng, tường, vách ngăn.

Các nội dung chính:

• Cấu tạo kiến trúc: Là môn khoa học nghiên cứu cách cấu kết ngôi nhà, công trình để đảm bảo tính bền vững, hợp lý, tiết kiệm và mỹ quan.
• Các bộ phận cơ bản của công trình: Gồm phần đế (móng), phần thân (tường, khung, sàn, cửa, cầu thang) và phần đỉnh (mái).
• Các yếu tố ảnh hưởng: Thiên nhiên (địa chất, khí hậu, động đất, lũ lụt, bão, nhiệt độ, xâm thực hóa-sinh) và con người (tải trọng tĩnh, tải trọng động, ô nhiễm môi trường, cháy nổ, phong tục).
• Các bộ phận chịu lực chính: Móng nhà (chân đế tiếp đất, chịu tải trọng), cột trụ (kết cấu chịu lực chính, truyền lực nén), tường (bao che, ngăn cách, có thể chịu lực hoặc không chịu lực), dầm và khung (chịu lực ngang/dọc, liên kết với cột), sàn (ngăn không gian theo chiều đứng, chịu tải trọng).
• Các bộ phận khác: Nền (tạo bề mặt cứng phẳng, chịu lực), mái nhà (bao che, thoát nước), cầu thang (giao thông theo chiều đứng), cửa (lấy sáng, thông gió, giao thông).
• Các dạng chịu lực của công trình: Kết cấu tường chịu lực (truyền tải trọng vào tường), kết cấu khung chịu lực (truyền tải trọng qua dầm xuống cột), kết cấu hỗn hợp khung và tường chịu lực, kết cấu không gian lớn (áp dụng cho công trình khẩu độ lớn).
• Phân loại công trình theo cấu tạo: Theo chiều cao (thấp, nhiều, cao, siêu cao tầng), biện pháp thi công (toàn khối, lắp ghép, hỗn hợp), vật liệu (gạch đá, BTCT, thép, hỗn hợp) và thể loại (dân dụng, công nghiệp).
• Cấu tạo nền móng và móng:
  • Nền móng: Tầng đất dưới đáy móng, có thể tự nhiên hoặc nhân tạo (cần gia cố). Yêu cầu kỹ thuật bao gồm cường độ chịu tải, độ chặt đồng nhất, độ lún đều, không bị xâm thực.
  • Móng: Bộ phận thấp nhất, chịu tải trọng công trình. Phân loại theo vật liệu (gạch, đá hộc, bê tông, BTCT), hình thức (băng, trụ, bè, cọc, lắp ghép) và đặc tính làm việc (cứng, mềm, chịu tải đúng tâm/lệch tâm).
  • Các trường hợp đặc biệt của móng: Móng ở khe biến dạng (khe lún, khe co dãn), móng mới tiếp giáp móng cũ, móng trên nền đất dốc, móng vượt qua cống rãnh, móng nhà có tầng hầm.
• Nền nhà: Gồm nền đặc và nền rỗng, có thể là nền bằng hoặc nền dốc.
• Cấu tạo tường và vách ngăn:
  • Chức năng: Giới hạn, ngăn cách không gian; chịu lực; tạo thẩm mỹ.
  • Nguyên tắc cấu tạo: Tạo dựng theo phương đứng, đặt trên kết cấu chịu tải, vật liệu đa dạng nhưng phải đảm bảo liên kết.
  • Yêu cầu kỹ thuật: Độ cứng, độ ổn định, cách âm, cách nhiệt, cách ẩm, chống xâm thực, chống cháy, an toàn.
  • Phân loại: Theo vị trí (ngoài, trong), tính chịu lực (chịu lực, không chịu lực), vật liệu (đất, gỗ, gạch, đá, bê tông, BTCT), phương pháp thi công (toàn khối, lắp ghép), tính năng (trang trí, cách âm/tiêu âm, vách ngăn nhẹ, chống cháy, chống xâm thực).
  • Cấu tạo các loại tường: Gạch (đặc điểm, kích thước, phương pháp xây), đá (có quy cách, không quy cách), bê tông (không cốt thép, cốt thép toàn khối/lắp ghép – block, panen).

Tài liệu cung cấp kiến thức chi tiết về các thành phần và nguyên lý cấu tạo của công trình kiến trúc, đặc biệt tập trung vào nền móng và tường.

Cấu tạo Kiến trúc là một môn khoa học cơ sở trọng yếu của ngành thiết kế kiến trúc, nghiên cứu về cách cấu kết nên một ngôi nhà hay công trình từ các bộ phận lớn nhất cho đến các chi tiết nhỏ nhất dựa trên một số nguyên tắc và yêu cầu nhất định, đảm bảo tính bền vững, chắc chắn và ổn định cho công trình.

Tuy nhiên cấu tạo kiến trúc không phải đơn thuần chỉ đáp ứng tính bền vững mà còn phải đảm bảo hợp lý, thích dụng, tiết kiệm và mỹ quan.

Cuốn sách “Cấu tạo kiến trúc” được biên soạn nhằm:

– Phục vụ cho việc thiết kế sáng tác kiến trúc.

– Lựa chọn các giải pháp cấu tạo sao cho phù hợp với hình dáng, kích thước công trình và các chi tiết kiến trúc. Thực chất là việc nghiên cứu tạo ra bộ khung xương chịu lực cho công trình, lớp vỏ bao che và các chi tiết kiến trúc với các liên kết, mối nối hợp lý nhất.

– Thể hiện các bản vẽ kỹ thuật kiến trúc từ sơ bộ đến chi tiết: mặt bằng, mặt cắt và các chi tiết kiến trúc.

Cuốn sách được sử dụng làm giáo trình chính trong giảng dạy môn Cấu tạo kiến trúc của Bộ môn Cấu tạo và Trang thiết bị công trình – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Ngoài ra, nó còn được dùng làm tài liệu tham khảo cho các cán bộ làm công tác tư vấn thiết kế và các cán bộ kỹ thuật có liên quan.