Giáo trình – Cơ học

Giáo trình này là môn học nền tảng trong các trường đại học kỹ thuật, cung cấp cơ sở cho các môn kỹ thuật khác và xây dựng tư duy khoa học. Sách được biên soạn theo chương trình cải cách giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo, với khối lượng 10 đơn vị học trình.

Tập một của giáo trình bao gồm hai phần chính:

• Phần một: Tĩnh học
  • Mở đầu: Giới thiệu tĩnh học là phần nghiên cứu trạng thái cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của các lực, tập trung vào hai vấn đề chính: thu gọn hệ lực và thiết lập điều kiện cân bằng.
  • Chương 1: Các Khái niệm Cơ bản và Hệ Tiên đề Tĩnh học:
    • Các khái niệm cơ bản: Định nghĩa vật rắn tuyệt đối, cân bằng (hệ quy chiếu quán tính), và lực (điểm đặt, phương chiều, cường độ).
    • Các định nghĩa khác: Mô men của lực đối với một điểm và một trục, hệ lực (tương đương, cân bằng), ngẫu lực (định nghĩa, đặc trưng, định lí liên hệ), vật tự do và vật không tự do (liên kết, phản lực liên kết, lực hoạt động).
    • Hệ tiên đề Tĩnh học: Bao gồm 6 tiên đề: tiên đề về hai lực cân bằng, tiên đề thêm bớt hai lực cân bằng (hệ quả định lí trượt lực), tiên đề hình bình hành lực, tiên đề tác dụng và phản tác dụng, tiên đề hóa rắn, và tiên đề giải phóng liên kết.
    • Các hệ quả: Hợp các lực đồng quy (phương pháp vẽ, phương pháp chiếu) và các định lí về biến đổi tương đương ngẫu lực (hai ngẫu lực có vectơ mô men bằng nhau thì tương đương, tác dụng của ngẫu lực không đổi khi dời đến mặt phẳng song song, hợp hai ngẫu lực).
  • Chương 2: Hệ Lực Không Gian:
    • Vectơ Chính và Mô men Chính của Hệ Lực Không Gian: Định nghĩa và phương pháp xác định vectơ chính và mô men chính, định lí biến thiên mô men chính.
    • Thu Gọn Hệ Lực Không Gian: Định lí dời lực song song, thu gọn hệ lực không gian về một tâm, các bất biến của hệ lực không gian.
    • Các Trường Hợp Xảy Ra: Các dạng thu gọn của hệ lực không gian (cân bằng, tương đương với ngẫu lực, tương đương với một lực, hoặc hệ xoắn).
    • Các Dạng Chuẩn của Hệ Lực Không Gian: Bao gồm 4 dạng chuẩn (cân bằng, ngẫu lực, hợp lực, hệ xoắn) và Định lí Varinhông.
    • Các Dạng Chuẩn của các Hệ Lực Đặc Biệt: Hệ lực đồng quy, hệ ngẫu lực, hệ lực song song, hệ lực phẳng (đặc trưng và các dạng chuẩn).
    • Hệ lực phân bố: Định nghĩa, phương pháp xác định hợp lực và điểm đặt của hợp lực đối với các trường hợp phân bố đều và phân bố tuyến tính.
    • Điều kiện Cân Bằng và các Phương Trình Cân Bằng của Hệ Lực Không Gian:
      • Điều kiện cần và đủ để hệ lực không gian cân bằng.
      • Các phương trình cân bằng của hệ lực không gian.
      • Điều kiện cân bằng và các phương trình cân bằng của các hệ lực đặc biệt (hệ lực đồng quy, hệ ngẫu lực, hệ lực song song, hệ lực phẳng với ba dạng phương trình cân bằng).
    • Điều kiện Cân Bằng của Hệ Vật Rắn: Phân biệt ngoại lực và nội lực, tính chất của hệ nội lực, và hai phương pháp giải bài toán cân bằng hệ vật rắn (phương pháp tách vật và phương pháp hóa rắn).
    • Tài liệu cũng bao gồm nhiều ví dụ minh họa chi tiết cho các lý thuyết và phương pháp được trình bày.