Giáo trình động vật học

Các phần chính của giáo trình:

• Động vật học là một khoa học: Định nghĩa, đối tượng, nhiệm vụ và sự tích lũy kiến thức về động vật học.
• Đối tượng và nhiệm vụ của động vật học: Tập trung vào việc nghiên cứu các đặc điểm hình thái, sinh lý, sinh thái, sinh học, quá trình phát triển, tiến hóa và phân bố của động vật để phục vụ con người. Giáo trình đề cập đến khoảng 2 triệu loài động vật thuộc 45 ngành khác nhau, được chia thành Động vật Không xương sống và Động vật Dây sống (Có xương sống).
• Sự đa dạng của động vật: Thảo luận về số lượng loài động vật phong phú trên hành tinh, ước tính khoảng 2 triệu loài đã được mô tả và 5-10 triệu loài hiện có.
• Sự phân bố của động vật: Mô tả sự phân bố rộng rãi của động vật trên các môi trường khác nhau (nước, cạn, không khí) và phân chia các vùng phân bố trên lục địa và dưới biển.
• Sơ lược về phát triển của giới động vật qua các kỳ địa chất: Trình bày lịch sử tiến hóa của động vật qua các đại Thái cổ, Nguyên sinh, Cổ sinh, Trung sinh và Tân sinh, kèm theo sự xuất hiện và phát triển của các nhóm động vật đặc trưng trong từng kỷ.
• Vị trí của động vật trong sinh giới và hệ thống học động vật: Thảo luận về các quan niệm phân loại sinh giới khác nhau (2 giới, 4 giới, 5 giới, 8 giới và 3 lĩnh vực) và hệ thống phân loại 45 ngành được sử dụng trong tài liệu. Đặc biệt nhấn mạnh sự khác biệt giữa động vật Có miệng nguyên sinh (Protostomia) và Có miệng thứ sinh (Deuterostomia).
• Phân giới Động vật Nguyên sinh (Protozoa): Đây là phần được trình bày chi tiết nhất, bao gồm đặc điểm chung, hệ thống học và mô tả chi tiết các ngành chính như Trùng chân giả (Amoebozoa), Trùng có lỗ (Foraminifera), Trùng phóng xạ (Radiozoa), Trùng mặt trời (Heliozoa), Động vật cổ (Archaezoa), Trùng roi động vật (Euglenozoa), Trùng roi giáp (Dinozoa), Trùng roi cổ áo (Choanozoa), Trùng bào tử (Sporozoa), Trùng bào tử gai (Cnidosporozoa), Trùng vi bào tử (Microsporozoa) và Trùng lông bơi (Ciliophora). Mỗi ngành được mô tả về cấu tạo, sinh lý, sinh sản, phân loại và tầm quan trọng thực tiễn (ví dụ: các bệnh do ký sinh trùng gây ra).
• Quan hệ phát sinh của các nhóm động vật nguyên sinh: Đề cập đến sự thay đổi trong hệ thống học do các phát hiện mới và đưa ra các quan niệm về cây phát sinh của động vật nguyên sinh, bao gồm các nhóm có tính “bắc cầu” và sự tiến hóa từ tổ tiên chung.
• Trung động vật (Mesozoa) và Động vật Cận đa bào (Parazoa): Giới thiệu ngắn gọn về ngành Mesozoa và các đặc điểm của chúng như cấu tạo đơn giản, thiếu mô và cơ quan, lối sống ký sinh.

Giáo trình cũng có nhiều hình vẽ minh họa và bảng biểu để giúp người học dễ hiểu và ghi nhớ kiến thức. Đặc biệt, tài liệu được biên soạn với quan điểm khuyến khích tự học, tự tìm tòi và cập nhật kiến thức mới, đồng thời coi trọng tính cơ bản, hiện đại và thực tiễn của động vật học.