Giáo trình Ký sinh trùng thú y

Nội dung chính của tài liệu bao gồm:

• Định nghĩa và nội dung môn học Ký sinh trùng thú y: Giải thích hiện tượng ký sinh, phân loại ký sinh trùng (thực vật, động vật; ngoại ký sinh, nội ký sinh; bắt buộc, tùy nghi, ngẫu nhiên; vĩnh viễn, định kỳ, tạm thời; chuyên loại, phiếm loại) và ký chủ (cuối cùng, trung gian, trung gian bổ sung, chuyên tính, dự trữ, đường cùng).
• Đặc điểm của ký sinh trùng: Trình bày về hình thái, kích thước đa dạng, cấu tạo cơ quan (sự thoái hóa và hình thành cơ quan mới thích nghi với đời sống ký sinh), hình thức sinh sản (vô tính, hữu tính, phôi tự sinh) và đặc điểm môi trường sống (môi trường tối thuận, tối thiểu, ảnh hưởng của môi trường và tính thích nghi của ký sinh trùng với môi trường).
• Yếu tố chu kỳ của ký sinh trùng (vòng đời): Giải thích khái niệm chu kỳ, các kiểu chu kỳ (hoàn toàn ở ngoại cảnh, kết hợp ngoại cảnh và ký chủ, hoàn toàn trên ký chủ) và ảnh hưởng của tính đơn giản/phức tạp của chu kỳ đến sự phát triển của ký sinh trùng.
• Yếu tố ký chủ và ảnh hưởng qua lại giữa ký sinh trùng và ký chủ: Đề cập đến bốn kiểu quan hệ giữa ký sinh trùng và ký chủ, tác động của ký sinh trùng đến ký chủ (cơ giới, chiếm đoạt, đầu độc, truyền bệnh) và phản ứng của ký chủ đối với ký sinh trùng (phản ứng tế bào, phản ứng thể dịch, tính cảm thụ).
• Tính miễn dịch đối với bệnh ký sinh trùng: Phân loại miễn dịch (tự nhiên, thu được chủ động, thu được bị động), kháng nguyên và kháng thể, cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến sức miễn dịch (loài giống, tuổi, giới tính, thời kỳ sinh dục, hai bệnh cùng cảm nhiễm, dinh dưỡng, khí quản).
• Biện pháp phòng trị bệnh ký sinh trùng: Gồm chẩn đoán (lâm sàng, soi kính hiển vi, thí nghiệm), tiên lượng bệnh và chữa/phòng bệnh. Các phương pháp chẩn đoán chi tiết như kiểm tra giun sán, trứng giun sán (trực tiếp, phù nổi, gạn rửa sa lắng, đếm trứng Stoll, đếm trứng Mc Master), ấu trùng giun sán (Baerman, Vaida, nuôi ấu trùng) và chẩn đoán miễn dịch. Các biện pháp chữa bệnh bao gồm tiêu diệt ký sinh trùng, ngăn tái nhiễm và hồi sức cho vật nuôi. Các phương pháp phòng bệnh được chia theo giai đoạn phát triển của ký sinh trùng (chống giai đoạn trưởng thành, trứng, phôi thai và ấu trùng tự do).
• Học thuyết về tiêu diệt bệnh giun sán: Giới thiệu học thuyết của K.I.Skrjabin (1944) với cơ sở lý luận và nguyên tắc chung về phòng trị nguyên nhân bệnh giun sán (diệt trùng ở động vật và diệt trùng ở ngoại cảnh, đặc biệt là xử lý phân bằng phương pháp ủ nóng sinh vật học và diệt trùng tự động sinh vật học ở bãi chăn).

Tài liệu cũng đi sâu vào Đại cương về giun sán ký sinh ở động vật nuôi, bao gồm định nghĩa, phân loại giun sán (ngành sán dẹp, giun tròn, giun đầu gai, Annelida, Vermides) và phân loại bệnh giun sán (truyền qua đất, truyền qua sinh vật; mắc bệnh nặng có triệu chứng lâm sàng điển hình, mắc bệnh nhẹ không có triệu chứng).

Cuối cùng, tài liệu trình bày chi tiết về Bệnh sán lá gan của súc vật nhai lại (Fascilosis) với các thông tin về căn bệnh (Fasciola hepatica và Fasciola gigantica), ký chủ, vị trí ký sinh, đặc điểm hình thái, vòng đời, dịch tễ học, cơ chế sinh bệnh và triệu chứng lâm sàng (cấp tính, mãn tính).