Giáo trình triết học Mác – Lênin

Tệp Giáo trình triết học Mác – Lênin. là một giáo trình về Triết học Mác – Lênin, tái bản có sửa chữa vào năm 2014 do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia phát hành. Giáo trình được biên soạn dưới sự chỉ đạo của Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh.

Nội dung chính của giáo trình:

• Chương I: Triết học và vai trò của nó trong đời sống xã hội
  • Triết học là gì? Định nghĩa triết học, đối tượng nghiên cứu của triết học (mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, các quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy). Triết học là hạt nhân lý luận của thế giới quan.
  • Vấn đề cơ bản của triết học: Mối quan hệ giữa tư duy và tồn tại (ý thức và vật chất) với hai mặt: cái nào có trước, cái nào quyết định và con người có khả năng nhận thức thế giới hay không.
  • Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm: Phân biệt hai trường phái triết học chính dựa trên việc giải quyết mặt thứ nhất của vấn đề cơ bản của triết học. Trình bày các hình thái lịch sử của chủ nghĩa duy vật (chất phác, máy móc siêu hình, biện chứng) và chủ nghĩa duy tâm (khách quan, chủ quan), cùng với nguồn gốc nhận thức luận và xã hội của chúng.
  • Thuyết không thể biết: Giải thích quan điểm cho rằng con người không thể nhận thức được bản chất của thế giới.
  • Biện chứng và siêu hình: So sánh hai phương pháp xem xét thế giới đối lập nhau. Nêu các giai đoạn phát triển của phép biện chứng (tự phát thời cổ đại, biện chứng duy tâm, biện chứng duy vật).
  • Vai trò của triết học trong lịch sử xã hội: Chức năng thế giới quan và phương pháp luận của triết học. Nhấn mạnh vai trò của triết học Mác – Lênin là sự thống nhất hữu cơ giữa lý luận và phương pháp, cung cấp thế giới quan và phương pháp luận khoa học, đồng thời không thay thế các khoa học cụ thể.
• Chương II: Khái lược về lịch sử triết học trước Mác
  • Triết học phương Đông cổ, trung đại: Tập trung vào triết học Ấn Độ và Trung Hoa.
    • Triết học Ấn Độ: Giới thiệu điều kiện kinh tế – xã hội, nét đặc thù về tư tưởng triết học (ảnh hưởng sâu đậm của tín ngưỡng, tôn giáo, xu hướng “hướng nội”). Trình bày các trường phái chính thống (Sàmkhya, Mimànsà, Vedanta, Yoga, Nyaya, Vai’sesika) và không chính thống (Jaina, Lokàyata, Phật giáo) với những tư tưởng triết học cơ bản của mỗi trường phái.
    • Triết học Trung Hoa: Giới thiệu điều kiện kinh tế – xã hội (thời Xuân Thu – Chiến Quốc) và nét đặc thù của triết học Trung Hoa cổ đại là xu hướng giải quyết các vấn đề thực tiễn chính trị – đạo đức.

Tóm lại, giáo trình cung cấp cái nhìn tổng quan về Triết học Mác – Lênin, từ định nghĩa, vấn đề cơ bản, các trường phái đối lập, các phương pháp tư duy đến vai trò của nó trong xã hội. Đồng thời, giáo trình cũng điểm qua lịch sử triết học trước Mác, đặc biệt là triết học phương Đông cổ, trung đại ở Ấn Độ và Trung Hoa.