Giáo trình Turbo Pascal 7.0

Giáo trình chia thành ba phần chính:

• Pascal cơ bản (Chương 1-4): Trình bày các khái niệm cơ bản về Pascal, các lệnh rẽ nhánh và lặp, các kiểu dữ liệu mảng, xâu ký tự, tập hợp, hàm và thủ tục.
• Pascal nâng cao (Chương 5-7, 9-11): Tập trung vào dữ liệu kiểu bản ghi, kiểu tệp và các Unit như Crt, Graph, DOS, cũng như Unit tự tạo.
• Cấu trúc dữ liệu và giải thuật thể hiện trên Pascal (Chương 8, 12-13): Đề cập đến con trỏ, danh sách liên kết đơn và kép, ngăn xếp, hàng đợi, cây tìm kiếm nhị phân, các bài toán tổ hợp và đồ thị.

Cuốn sách là sự kết hợp và bổ sung từ hai cuốn sách trước đó của tác giả: “Giáo trình Turbo Pascal 7.0” và “Bài tập lập trình Turbo Pascal 7.0”. Cuối mỗi chương đều có bài tập chọn lọc, kèm theo lời giải ở cuối sách.

Một số nội dung chi tiết trong giáo trình:

• Chương 1: Các khái niệm cơ bản: Giới thiệu Pascal là ngôn ngữ lập trình bậc cao do Niklaus Wirth đề xuất năm 1970, với các ưu điểm về ngữ pháp, cấu trúc chương trình chặt chẽ. Hướng dẫn khởi động Turbo Pascal 7.0, các lệnh thường dùng (File/New, File/Open, Run/Run, Alt+F5, Edit/Copy, Edit/Cut, Edit/Paste, Search/Replace, Compile/Compile, Alt+F3, File/DOS Shell, File/Exit). Nêu rõ cú pháp, ngữ nghĩa, bộ ký tự, từ khóa, tên (indentifier), tên chuẩn, các kiểu dữ liệu (số nguyên, số thực, Boolean, Char, String), hằng, biến và câu lệnh. Trình bày cấu trúc một chương trình Pascal điển hình.
• Chương 2: Các lệnh rẽ nhánh và lặp: Giới thiệu biểu thức logic, các phép toán logic (NOT, AND, OR, XOR), các phép toán so sánh. Hướng dẫn sử dụng lệnh rẽ hai nhánh if...then...else và lệnh rẽ nhiều nhánh case...of. Trình bày các kiểu dữ liệu do người lập trình định nghĩa như kiểu liệt kê và kiểu đoạn con. Hướng dẫn các lệnh lặp for, while...do và repeat...until. Giới thiệu các lệnh điều khiển luồng chương trình như goto, break, exit, halt.
• Chương 3: Kiểu mảng, kiểu xâu ký tự, kiểu tập hợp:
  • Kiểu mảng: Trình bày mảng một chiều (cách khai báo, truy cập phần tử, ví dụ sắp xếp nổi bọt, tìm số nguyên tố) và mảng hai chiều (cách khai báo, truy cập, quy về mảng một chiều, ví dụ cộng mảng theo hàng và cột).
  • Kiểu xâu ký tự: Cách khai báo, bố trí bộ nhớ, các phép toán (gán, nối, so sánh) và các thủ tục, hàm chuẩn xử lý xâu ký tự (Delete, Insert, Str, Val, Length, Copy, Concat, Pos, Upcase).
  • Kiểu tập hợp: Khai báo kiểu tập hợp (Set), các phép toán trên tập hợp (quan hệ, in, hợp, giao, hiệu).
• Chương 4: Chương trình con: Trình bày cấu trúc tổng quát của hàm và thủ tục, sự khác nhau cơ bản giữa chúng. Giải thích về tham số hình thức (tham số biến, tham số giá trị) và tham số thực sự. Đề cập đến khái niệm biến toàn cục, biến cục bộ và cơ chế truyền tham số. Hướng dẫn sử dụng từ khóa Forward để giải quyết vấn đề thứ tự khai báo chương trình con. Giới thiệu khái niệm đệ quy và cách hoạt động của hàm/thủ tục đệ quy.

Mỗi chương đều có các bài tập để người học luyện tập và củng cố kiến thức.