giáo trình  Vật liệu xây dựng 

Giáo trình tập trung vào việc cung cấp kiến thức về vật liệu xây dựng, nhấn mạnh mối quan hệ giữa thành phần nguyên liệu, quá trình công nghệ và tính chất sản phẩm. Nội dung sách tiếp cận những thành tựu khoa học công nghệ mới, đồng thời bám sát các tiêu chuẩn Việt Nam hiện hành về thử nghiệm cơ lý vật liệu.

Nội dung chính của giáo trình bao gồm:

• Chương 1: Các tính chất cơ bản của vật liệu:
  • Khái niệm chung: Vật liệu phải chịu tác động của tải trọng và môi trường, cần có các tính chất cơ học và độ bền vững. Các tính chất được xác định theo tiêu chuẩn nhà nước (TCVN) và cấp ngành, cấp bộ.
  • Các tính chất vật lý chủ yếu: Khối lượng riêng, khối lượng thể tích, độ đặc, độ rỗng, các tính chất liên quan đến nước (độ ẩm, độ hút nước, độ bão hòa nước, tính thấm nước, hiện tượng mao dẫn), và các tính chất liên quan đến nhiệt (tính dẫn nhiệt, nhiệt dung và nhiệt dung riêng, tính chống cháy và tính chịu lửa).
  • Các tính chất cơ học chủ yếu: Cường độ chịu lực (khái niệm, phương pháp xác định cường độ nén, kéo, uốn bằng phương pháp phá hoại và không phá hoại), độ cứng (phương pháp Morh, Brinen), tính đàn hồi, dẻo, giòn.
• Chương 2: Vật liệu đá thiên nhiên:
  • Khái niệm và phân loại: Đá thiên nhiên được sử dụng phổ biến trong xây dựng do cường độ chịu nén cao, khả năng trang trí tốt, bền vững và giá thành thấp, nhưng có nhược điểm về khối lượng thể tích lớn, khó vận chuyển và gia công. Đá được phân loại thành đá mácma (xâm nhập, phún xuất), đá trầm tích (cơ học, hóa học, hữu cơ) và đá biến chất.
  • Thành phần và tính chất của đá: Trình bày thành phần khoáng vật và tính chất của các loại đá mácma (granit, gabrô, bazan, tro núi lửa, đá bọt), đá trầm tích (cát, sỏi, đất sét, thạch cao, đá vôi) và đá biến chất (đá gonai, đá hoa, diệp thạch sét).
  • Các hình thức sử dụng đá: Bao gồm đá không gia công (cát, sỏi) và đá có gia công (đá hộc, đá đẽo thô, đá đẽo vừa, đá đẽo kỹ, đá “kiểu”, đá tấm, đá dăm).
  • Hiện tượng ăn mòn đá thiên nhiên và biện pháp khắc phục: Giải thích nguyên nhân ăn mòn (phản ứng hóa học với CO2 và axit, giãn nở nhiệt không đều) và các biện pháp bảo vệ (florua hóa, quét guđrông/bitum, gia công nhẵn bề mặt, thoát nước tốt).
• Chương 3: Vật liệu gốm xây dựng:
  • Khái niệm và phân loại: Vật liệu gốm được sản xuất từ đất sét bằng cách tạo hình và nung ở nhiệt độ cao, có ưu điểm về độ bền, tuổi thọ, giá thành thấp nhưng giòn, dễ vỡ. Phân loại theo công dụng (xây, lợp, lát, ốp, kỹ thuật vệ sinh, cách nhiệt, chịu lửa), cấu tạo (gốm đặc, gốm rỗng) và phương pháp sản xuất (gốm tinh, gốm thô).
  • Nguyên liệu và sơ lược quá trình chế tạo: Nguyên liệu chính là đất sét và các phụ gia (gây pha, cháy, hoạt động bề mặt, hạ nhiệt độ nung, men). Quá trình chế tạo gạch xây gồm 5 giai đoạn: khai thác nguyên liệu, nhào trộn, tạo hình, phơi sấy, nung và làm nguội.
  • Các loại sản phẩm gốm xây dựng:
    • Các loại gạch: Gạch chỉ (kích thước, yêu cầu kỹ thuật, mác, phương pháp xác định cường độ), gạch lát (gạch lá dừa, gạch mắt na, gạch lát nền), gạch nhẹ (gạch xốp, gạch nhiều lỗ rỗng), gạch chịu lửa (gạch Samốt, kích thước, công dụng).
    • Ngói đất sét: Phân loại (ngói vẩy cá, ngói có gờ, ngói úp) và yêu cầu kỹ thuật (màu sắc, tiếng kêu, tải trọng uốn gãy, độ hút nước, thời gian xuyên nước, khối lượng, bảo quản và vận chuyển).
    • Các loại sản phẩm khác: Sản phẩm sành dạng đá (gạch clanhke, vật liệu chịu axit), keramzit (cát, sỏi), sản phẩm tráng men (gạch sứ tráng men, gạch mosaique), gạch gốm granite (nguyên liệu, quá trình sản xuất, tính năng kỹ thuật so với gốm tráng men), gạch trang trí đất sét nung (công dụng, bảo quản, vận chuyển, các kiểu).
• Chương 4: Vật liệu kính xây dựng:
  • Khái niệm: Thủy tinh là dung dịch rắn vô định hình từ silicát nóng chảy.
  • Nguyên tắc chế tạo: Nguyên liệu được nấu ở nhiệt độ cao.

Tài liệu là một nguồn tham khảo hữu ích cho học sinh, cán bộ kỹ thuật và công nhân làm việc trong lĩnh vực xây dựng cơ bản.