giáo trình Vật lý đại cương tập hai

Giáo trình Vật lý đại cương, tập hai, của Lương Duyên Bình, bao gồm các phần về Điện và Điện từ, đồng thời trình bày khái quát về Quang và Nguyên tử. Sách được biên soạn cho sinh viên cao đẳng, đặc biệt nhấn mạnh các phần có ứng dụng trực tiếp trong kỹ thuật.

Nội dung chính của giáo trình:

• Chương 1: Điện trường tĩnh
  • Điện tích: Giới thiệu hai loại điện tích (dương và âm), lượng tử hóa điện tích và định luật bảo toàn điện tích.
  • Định luật Culông: Phát biểu định luật về lực tương tác tĩnh điện giữa hai điện tích điểm, bao gồm biểu thức độ lớn và biểu thức vectơ, cùng với ví dụ minh họa về tương tác trong nguyên tử Hydro và giữa các quả cầu tích điện.
  • Điện trường: Định nghĩa khái niệm điện trường, vectơ điện trường (cường độ điện trường), điện trường của hệ điện tích điểm và nguyên lý chồng chất điện trường. Các ví dụ minh họa tính toán điện trường gây ra bởi dây tích điện, vòng tròn tích điện và đĩa tròn tích điện.
  • Đường sức điện trường: Khái niệm, tính chất chung và minh họa điện phổ của các hệ điện tích khác nhau.
  • Điện thế:
    • Công của lực tĩnh điện: Phân tích công của lực tĩnh điện và tính chất thế của trường tĩnh điện.
    • Thế năng của một điện tích trong điện trường: Định nghĩa thế năng tương tác của điện tích trong điện trường và cách xác định.
    • Điện thế: Định nghĩa điện thế, điện thế gây ra bởi điện tích điểm, hệ điện tích điểm và sự phân bố điện tích liên tục. Nêu ý nghĩa của điện thế và hiệu điện thế. Các ví dụ minh họa tính toán điện thế gây ra bởi vòng dây, đoạn dây và mặt cầu tích điện đều.
    • Năng lượng tương tác tĩnh điện của một hệ điện tích điểm: Công thức tính năng lượng tương tác của hệ điện tích điểm.
  • Liên hệ giữa vectơ điện trường và điện thế:
    • Tính hiệu điện thế theo vectơ điện trường: Công thức và ứng dụng tính hiệu điện thế giữa hai điểm, ví dụ về dây dài vô hạn tích điện và hai mặt phẳng song song tích điện.
    • Xác định vectơ điện trường theo điện thế: Mối quan hệ giữa E và V thông qua đạo hàm riêng phần (gradient). Các ví dụ minh họa tính E từ V cho vành tròn, đĩa tròn và mặt cầu tích điện đều, cũng như cho lưỡng cực điện.
  • Mặt đẳng thế: Định nghĩa, tính chất (không cắt nhau, công của lực điện bằng 0 trên mặt đẳng thế, vectơ điện trường luôn trực giao với mặt đẳng thế) và các ví dụ về mặt đẳng thế của điện tích điểm, hai điện tích điểm và đoạn dây tích điện.
  • Định lý Gau-xơ:
    • Một số công cụ toán: Giới thiệu khái niệm mặt có định hướng và góc khối.
    • Vectơ điện cảm – Điện thông: Định nghĩa vectơ điện cảm (D) và mối quan hệ với vectơ điện trường (E).

Sách được tái bản lần thứ nhất vào tháng 4 năm 2008 và dành cho sinh viên các trường Cao đẳng, Đại học.