Hướng dẫn đồ án môn học nền và móng

Tài liệu   Hướng dẫn đồ án môn học nền và móng.  của tác giả Nguyễn C. Liệu   Châu Ngọc Ẩn là một hướng dẫn chi tiết về đồ án môn học Nền và Móng, được tái bản vào năm 2013 bởi Nhà xuất bản Xây dựng.

Nội dung chính của tài liệu bao gồm:

• Lời nói đầu: Đồ án Nền Móng là môn học quan trọng trong chương trình đào tạo đại học ngành Xây dựng công trình, thường chiếm tỷ lệ lớn trong luận văn tốt nghiệp. Cuốn sách này tóm tắt những kiến thức tối thiểu cần thiết cho việc thiết kế nền móng, bao gồm cả kiến thức cơ bản về Cơ học đất, phương pháp tính toán móng nông và móng cọc, cũng như các phương pháp gia cố nền. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ lý thuyết cơ bản.
• Chương 1: Các phương pháp tính toán nền móng công trình:
  • Đồ án Nền móng và Đồ án tốt nghiệp chuyên đề Nền móng: Giới thiệu mục tiêu của đồ án môn học là giúp sinh viên thực hành thiết kế nền móng cho công trình cụ thể, từ việc thống kê số liệu địa chất đến tính toán các phương án móng (nông, cọc) và so sánh để chọn phương án tối ưu về kỹ thuật và kinh tế. Đồ án tốt nghiệp yêu cầu mức độ phân tích sâu hơn.
  • Các phương pháp tính nền móng: Phân loại thành hai nhóm cơ bản:
    • Nhóm 1: Tính toán ổn định đất nền (chống trượt hoặc lật công trình), thường theo trạng thái giới hạn ổn định.
    • Nhóm 2: Hạn chế độ lún và độ lún lệch để đảm bảo công trình làm việc bình thường, thường theo trạng thái giới hạn sử dụng.
    • Các phương pháp tính hiện hành:
      • Tính toán nền theo trạng thái ứng suất cho phép: Phương pháp truyền thống trước thập niên 70, dựa trên sức chịu tải cực hạn chia cho hệ số an toàn (FS từ 2 đến 3).
      • Tính toán nền theo trạng thái giới hạn về cường độ chịu tải (trạng thái I): Áp dụng cho đất cứng, đá, hoặc công trình chịu tải ngang chủ yếu, tập trung vào khống chế trượt, lật và phá hoại cắt của nền.
      • Tính toán nền theo trạng thái giới hạn về biến dạng (trạng thái II): Khống chế độ lún và độ lún lệch của móng, dựa trên lý thuyết đàn hồi và các công thức của Boussinesq.
  • Thống kê số liệu địa chất: Nêu mục đích tìm giá trị đại diện và phân chia lớp địa chất dựa trên hệ số biến động. Trình bày các giá trị bình quân (số học, gia quyền), cách phân chia lớp địa chất công trình dựa vào hệ số biến động v = (σ/A) * 100%, và đặc trưng tiêu chuẩn cũng như đặc trưng tính toán của đất theo các quy phạm (QPXD 45-70, QPXD 45-78).
  • Các dữ liệu để tính nền móng: Phân loại tải trọng thành tải trọng thường xuyên, tải trọng tạm thời (ngắn hạn, dài hạn) và tải trọng đặc biệt.
  • Tổ hợp tải trọng: Trình bày các tổ hợp tải trọng cần lưu ý khi tính toán nền móng (tổ hợp chính, tổ hợp phụ, tổ hợp đặc biệt) và sự khác biệt giữa tải trọng tiêu chuẩn và tải trọng tính toán. Cập nhật các khái niệm về trạng thái giới hạn theo Eurocode 7 (ELS và ELU) và tổ hợp tải theo tiêu chuẩn ACI của Mỹ.
• Chương 2: Tóm tắt Cơ học đất:
  • Tính ứng suất trong nền đất:
    • Khi không có dòng nước chảy trong đất: Ví dụ minh họa cách tính ứng suất thẳng đứng, áp lực nước và ứng suất hữu hiệu tại một điểm trong nền đất.
    • Khi có dòng nước chảy trong đất: Đề cập ảnh hưởng của dòng thấm ngang đến sức chống cắt của đất nền.
    • Tính ứng suất tải tập trung đặt trên mặt đất (bài toán Boussinesq): Giới thiệu công thức và bảng hệ số k để tính ứng suất thẳng đứng σz do lực tập trung, có ví dụ minh họa.
    • Đường lực hay lực đường thẳng: Công thức tính ứng suất σx, σz, τzx do lực dạng đường thẳng.
    • Tải phân bố đều trên diện tích băng: Công thức tính ứng suất σz, σx, τzx và bảng giá trị σz/p, σx/p, τ/p tương ứng.
    • Tải trọng phân bố hình tam giác trên móng băng: Công thức tính ứng suất σz.
    • Tải phân bố dạng hình thang: Công thức tính ứng suất pháp thẳng đứng σz, ứng suất pháp nằm ngang σx và ứng suất tiếp τzx.
    • Tải phân bố đều trên diện tích chữ nhật: Công thức tính ứng suất thẳng đứng σz và các thành phần ứng suất khác, cùng với các bảng giá trị k0 và k để tra cứu.

Tóm lại, tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về các kiến thức cơ bản và phương pháp tính toán cần thiết để thực hiện đồ án môn học Nền và Móng, từ việc thu thập và thống kê số liệu địa chất đến áp dụng các lý thuyết về ứng suất và biến dạng trong nền đất dưới các loại tải trọng khác nhau.

NỀN VÀ MÓNG là môn học rất quan trọng của ngành Xây dựng. Sau khi học lý thuyết, sinh viên phải thực hiện một đồ án môn học NỀN VÀ MÓNG. Khi làm đồ án tốt nghiệp sẽ có một phần nên và móng hoặc làm đồ án tốt nghiệp chuyên đề  NỀN VÀ MÓNG.

Để giúp sinh viên thực hiện tốt các đồ án này, chúng tôi cho tái bản có bổ sung cuốn “HƯỚNG DẪN ĐỒ ÁN NỀN VÀ MÓNG”.

Cuốn sách bao gồm :

Phần thứ nhất: Hướng dẫn chung

Chương 1- Hướng dẫn đồ án môn học Nền và Móng

Chương 2- Hướng dẫn đồ án tốt nghiệp về Nền và Móng

Phần thứ hai: Thiết kế các loại Nền và Móng thông dụng

Chương 3 : Móng nông trên nền thiên nhiên

Chương 4 : Móng mềm

Chương 5 : Nền nhân tạo

Chương 6 : Móng cọc

Phần thứ 3 : Các phụ lục

Tài liệu này hướng dẫn những phần sau đây :

1. Đánh giá điều kiện địa chất cũng trình

1. Tập hợp tải trọng tác dụng xuống móng
2. Lựa chọn phương án Nền vá Móng
3. Tính toán, thiết kế các loại Nền và Móng các công trình công nghiệp và dân dụng.
4. Tính toán kinh tế các giải pháp Nền và Móng

6  Thi công Nền và Móng

Ngoài ra cuốn sách còn giúp sinh viên biết cách trình bày các bản vẽ và thuyết minh của đồ án.

Tuy vậy khi làm các đồ án phức tạp, nhất là đồ án chuyên đề thí sinh viên còn phái tham khảo thêm các tài liệu khác có liên quan.

Phân công viết cuốn sách này như sau:

GS, TS Nguyễn Văn Quảng: Phần thứ nhất và chương 5 phần thứ hai

KS Nguyễn Hữu Kháng: Phần thứ hai, phần thứ ba và các phụ lục.

Cuốn sách nhất định còn những khiếm khuyết, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phê bình của bạn đọc.