Ký sinh trùng

Nội dung chính của tài liệu bao gồm:

• Đại cương về ký sinh trùng y học: Giới thiệu các khái niệm cơ bản (ký sinh, vật chủ, chu kỳ sống), đặc điểm hình thể, cấu tạo, đặc điểm ký sinh và sinh sản của ký sinh trùng, phân loại chu kỳ sống, phân loại sơ bộ ký sinh trùng và cách ghi danh pháp.
• Bệnh học ký sinh trùng, miễn dịch trong nhiễm và bệnh ký sinh trùng: Trình bày các hội chứng do ký sinh trùng gây ra (thiếu dinh dưỡng, viêm, nhiễm độc, thần kinh, thiếu máu, tăng bạch cầu ưa acid), đặc điểm chung của bệnh ký sinh trùng, diễn biến hiện tượng ký sinh và miễn dịch của vật chủ.
• Tác hại của ký sinh trùng và bệnh ký sinh trùng: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng, tác hại về dinh dưỡng, tại chỗ, do chất độc, vận chuyển mầm bệnh, thay đổi bộ phận cơ thể và các biến chứng ngoại khoa.
• Dịch tễ học bệnh ký sinh trùng: Nêu rõ nguồn chứa mầm bệnh, đường thải ra môi trường, đường xâm nhập vào vật chủ, các yếu tố ảnh hưởng đến khối cảm thụ (tuổi, giới, nghề nghiệp, nhân chủng, cơ địa, miễn dịch), vai trò của môi trường, thời tiết khí hậu và các yếu tố kinh tế – văn hóa – xã hội.
• Tình hình ký sinh trùng: Tổng quan về tình hình ký sinh trùng trên thế giới và ở Việt Nam, nhấn mạnh tính phổ biến và tác hại của các bệnh giun sán, sốt rét.
• Chẩn đoán bệnh ký sinh trùng: Trình bày các phương pháp chẩn đoán lâm sàng, xét nghiệm (bệnh phẩm, mẫu vật, kỹ thuật trực tiếp và gián tiếp) và chẩn đoán dịch tễ học vùng.
• Điều trị bệnh ký sinh trùng: Đề cập các nguyên tắc điều trị như liều lượng thuốc, nơi điều trị, chu kỳ điều trị, đối tượng đích, xét nghiệm trước khi điều trị, xử lý mầm bệnh, điều trị triệu chứng và biến chứng, kết hợp dự phòng, điều trị ưu tiên và lựa chọn thuốc.
• Phòng chống ký sinh trùng và bệnh ký sinh trùng: Nêu các nguyên tắc (quy mô rộng lớn, lâu dài, kết hợp nhiều biện pháp, lồng ghép, xã hội hóa, ưu tiên) và các biện pháp chủ yếu (diệt ký sinh trùng, cắt đứt chu kỳ, chống ô nhiễm, quản lý phân, vệ sinh ăn uống, giáo dục sức khỏe, phát triển kinh tế – xã hội).
• Phương hướng nghiên cứu khoa học trong ngành ký sinh trùng: Đề xuất các hướng nghiên cứu về hình thái học, sinh lý – sinh thái – di truyền, miễn dịch học, dịch tễ học, bệnh học, điều trị học và phòng bệnh.
• Lịch sử phát triển ngành ký sinh trùng học: Tóm tắt quá trình phát triển ngành ký sinh trùng qua các thời kỳ từ thế kỷ 7 đến nửa sau thế kỷ 20.
• Lượng giá: Bao gồm các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra kiến thức về các nội dung đã học.

Phần sau của tài liệu đi sâu vào các loại ký sinh trùng cụ thể:

• Đơn bào ký sinh: Khái niệm, phân loại (trùng chân giả, trùng roi, trùng lông, bào tử trùng).
• Entamoeba histolytica: Hình thể (thể hoạt động ăn hồng cầu, thể hoạt động chưa ăn hồng cầu, thể bào nang), chu kỳ sống, tác hại gây bệnh (lỵ cấp, viêm ruột mãn tính, áp xe ngoài ruột), dịch tễ học, chẩn đoán, nguyên tắc điều trị và phòng bệnh, chăm sóc bệnh nhân.
• Trùng roi đường tiêu hóa, sinh dục – tiết niệu:
  • Giardia lamblia: Hình thể, vị trí ký sinh, tác hại, dịch tễ học, chẩn đoán, điều trị, phòng bệnh.
  • Trichomonas vaginalis: Hình thể, chu kỳ phát triển, vị trí ký sinh, tác hại gây viêm đường sinh dục và tiết niệu ở nam và nữ, dịch tễ học, chẩn đoán, chăm sóc và điều trị, phòng bệnh.
  • Trichomonas intestinalis: Tác hại gây bệnh, chẩn đoán, điều trị, phòng bệnh.
• Trùng roi đường máu và nội tạng: Giới thiệu Trypanosoma (T. rhodesiense, T. gambiense, T. cruzi) và Leishmania, chu kỳ phát triển, đặc điểm gây bệnh và dịch tễ.