Kỹ thuật thi công các bộ phận công trình

Tài liệu  Kỹ thuật thi công các bộ phận công trình của Nguyễn Bá Đô trình bày chi tiết về kỹ thuật thi công các bộ phận công trình, đặc biệt tập trung vào công tác đất và thi công móng.

Phần A: Kỹ thuật đào đắp đất, đá và xử lý nền

• Đất, đá: Nêu rõ các chỉ tiêu của đất (trọng lượng riêng, tỷ trọng, độ ẩm, độ no nước, độ hồng, hệ số rỗng, giới hạn dẻo/nhão, chỉ số dẻo, độ đặc/chặt tương đối) và các tính chất cơ học (tính thấm, biến dạng, bền). Tài liệu cũng phân loại đất, đá dựa trên đặc tính thi công (9 nhóm), đặc điểm liên quan đến công trình (5 loại), hàm lượng sét (4 loại), chỉ số dẻo (3 loại đất dính), độ chặt tương đối (3 loại cát), hệ số rỗng (5 loại cát) và tính chất riêng của từng loại (đá đặc, đá vụn, đất nửa đá, đất hòn lớn, đất cát, đất dính, đất á cát, đất á sét, đất sét, đất lún sụt, đất lấp, bùn, than bùn, đất yếu).
• Giác móng: Hướng dẫn quy trình giác móng, các dụng cụ cần thiết (thước thép, thước tầm, êke, thước chữ A, nivô, quả dọi, galông, biển ngắm thăng bằng, cọc gỗ, dùi sắt), cách chuẩn bị hồ sơ và trình tự thực hiện (xác định trục, cao độ, kiểm tra độ chính xác).
• Đào móng: Đề cập các lưu ý khi đào móng (tuân thủ quy định, xử lý điện/nước ngầm, để lại lớp nền bảo vệ), định mức đào đất và các trường hợp được phép đào thẳng đứng hoặc đào thoải không cần chống đỡ. Đặc biệt nhấn mạnh sự nguy hiểm và cách xử lý khi gặp cát chảy (cát chảy giả, cát chảy thật).
• Chống đỡ thành hố móng: Trình bày các phương pháp chống đỡ (thanh chống ngang, thanh chống xiên, hệ thống giằng, tường cọc cừ) và lưu ý khi đào gần công trình liền kề.
• Làm khô nước hố móng: Mô tả biện pháp hút nước lộ thiên và các lưu ý khi gặp cát, bùn lẫn trong nước.
• Xử lý nền: Phân loại nền (tốt, xấu) và các sơ đồ nền. Giới thiệu các biện pháp xử lý nền xấu như tăng độ chặt (tải trọng tĩnh, đầm, cọc đất/cát), cải tạo sự phân bố ứng suất (đệm cát, đệm đất, đệm đá-sỏi, bệ phản áp), xử lý hóa-lý và các biện pháp khác (rãnh thoát nước, thấm ướt, hạ mực nước ngầm).

Phần B: Kỹ thuật thi công móng

• Các vấn đề chung về móng: Giải thích vai trò của móng, các bộ phận của móng và phân loại móng theo nhiều tiêu chí (chiều sâu, hình dạng, vật liệu, tính chất làm việc, cách thi công). Nêu ưu nhược điểm của móng đơn, móng băng và móng bè, cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn loại móng. Trình bày các giải pháp móng tương ứng với từng sơ đồ nền (tốt, yếu dày, trên yếu dưới tốt, trên tốt dưới yếu) và các lưu ý về chiều sâu đặt móng, vật liệu xi măng cho móng trong các môi trường khác nhau.
• Thi công lớp lót móng: Mô tả vai trò, kích thước, vật liệu và kỹ thuật thi công lớp lót móng tùy theo nền (xấu, tốt, bão hòa nước).
• Thi công móng xây (gạch, đá):
  • Vật liệu: Yêu cầu về viên xây (gạch, đá) và vữa xây móng (xi măng, cát, phụ gia), mac vữa tối thiểu.
  • Kỹ thuật xây: Các lưu ý chung khi xây móng, kỹ thuật xây móng gạch (giật bậc, kiểm tra, sai lệch cho phép) và móng đá (hình thang, giật bậc, sai lệch cho phép).
  • Giằng và dầm móng: Trình bày vai trò, cấu tạo, vật liệu và kích thước của giằng móng và dầm móng trong việc tăng cường độ cứng cho móng.
• Thi công móng bê tông và bê tông cốt thép: Nêu các loại móng bê tông, điều kiện sử dụng, mac bê tông tối thiểu và độ sụt của bê tông.

An toàn lao động khi đào, đắp đất: Nhấn mạnh các quy định an toàn như đổ đất xa mép hố móng, có bờ/tấm bảo vệ, thang lên xuống chắc chắn, rào chắn và đèn báo hiệu ban đêm, cũng như việc ngừng thi công khi có hiện tượng bất thường.