Môi trường và con người Sinh thái học nhân văn

Nội dung chính của giáo trình bao gồm:

• Chương 1: Các khái niệm sinh thái học cơ bản:
  • Giới thiệu về khoa học Sinh thái học, khái niệm chung, đối tượng, vai trò và lịch sử phát triển của nó.
  • Các khái niệm cơ bản về môi trường (khái niệm, cấu trúc, ngoại cảnh, sinh cảnh).
  • Sự thích nghi của sinh vật sống và các quy luật sinh thái như quy luật tối thiểu Liebig (1840) và quy luật giới hạn sinh thái Shelford (1911).
• Chương 2: Các yếu tố sinh thái của môi trường:
  • Các yếu tố sinh thái của môi trường, yếu tố giới hạn của môi trường (khái niệm và phân loại).
  • Các yếu tố sinh thái vô sinh (ánh sáng, nhiệt độ, nước và độ ẩm, không khí và các yếu tố khác).
  • Yếu tố sinh thái hữu sinh (quan hệ giữa các sinh vật sống, quan hệ tương tác cùng hỗ trợ, không ảnh hưởng lẫn nhau, kìm hãm và đối chọi).
• Chương 3: Loài người sinh học trong hệ sinh thái tự nhiên:
  • Nơi sống, ổ sinh thái và tương đồng sinh thái.
  • Loài sinh vật và nhịp sinh học.
  • Nguồn gốc sinh học của loài người và đặc điểm tiến hóa.
  • Quần thể người trong hệ sinh thái (cân bằng, thích nghi, năng suất sinh học, dinh dưỡng, hình thái sản xuất kinh tế).
  • Dân số và phát triển bền vững hệ sinh thái (khái niệm dân số, sinh sản, tuổi thọ, tử vong, biến đổi cấu trúc dân số, tháp tuổi, lý luận Marx, Engel và Lenin về dân số, dân số và phát triển bền vững).
  • Phân bố của loài người trong hệ sinh thái.
• Chương 4: Con người trong hệ sinh thái nhân văn:
  • Cơ sở xã hội của môi trường sinh thái nhân văn.
  • Sinh thái xã hội.
  • Con người xã hội trong hệ sinh thái.
  • Thời đại của Sinh thái học nhân văn và các vấn đề liên quan.
  • Vấn đề phát triển bền vững hệ sinh thái nhân văn (khái niệm, lỗ thủng tầng ozon, hiệu ứng nhà kính, mưa axit, suy kiệt tài nguyên rừng, hệ sinh thái thủy vực, ô nhiễm môi trường, tài nguyên đa dạng sinh học, dân số và môi trường).
• Chương 5: Trí tuệ và nền kinh tế tri thức:
  • Sự phát triển của sinh quyển (khí quyển, thạch quyển, thủy quyển, sinh quyển, nhân quyển, trí tuệ quyển).
  • Khoa học Sinh thái học nhân văn (con người trong hệ sinh thái tự nhiên, nông nghiệp, đô thị, con người trở về tự nhiên).
  • Kinh tế tri thức trong hệ sinh thái nhân văn (khái niệm, nội dung, đặc trưng, vai trò trong thời đại toàn cầu hóa).

Giáo trình nhấn mạnh mối quan hệ tương tác của con người trong hệ thống “Con người – Tự nhiên – Xã hội” và sự phát triển bền vững của hệ sinh thái nhân văn. Nó cũng đề cập đến sự hình thành và phát triển của Sinh thái học nhân văn từ giữa thế kỷ XX, với những đóng góp của các học giả như Amos H. Hawley và R.D. McKenzie. Giáo trình được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và giảng dạy cho sinh viên các chuyên ngành Sinh học, Giáo dục chính trị, Triết học, sư phạm và các chuyên ngành liên quan.