Quản trị doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trong nền kinh tế thị trường

Nội dung chính của tài liệu bao gồm:

• Khái niệm và đặc điểm của dịch vụ: Dịch vụ được xem là “ngành công nghiệp không khói”, có tỷ trọng cao trong GDP của các nước phát triển. Tác giả định nghĩa dịch vụ theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp, đồng thời phân tích 5 đặc điểm nổi bật của dịch vụ: tính không mất đi, tính vô hình/phi vật chất, tính không thể phân chia, tính không ổn định và khó xác định chất lượng, và tính không lưu giữ được. Tài liệu cũng phân biệt kinh doanh dịch vụ với sản xuất vật chất dựa trên ba tiêu chí chính.
• Vị trí và vai trò của dịch vụ: Dịch vụ đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu nền kinh tế quốc dân và đời sống xã hội, thể hiện ở hai khía cạnh: phục vụ xã hội (dịch vụ công) và vai trò kinh tế (hướng tới lợi nhuận).
• Doanh nghiệp dịch vụ: Doanh nghiệp dịch vụ được nhìn nhận là một tổ chức – hệ thống xã hội và một hệ thống kinh doanh. Tài liệu cũng giới thiệu các hình thức tổ chức doanh nghiệp dịch vụ phổ biến ở Việt Nam (doanh nghiệp một chủ sở hữu, doanh nghiệp nhiều chủ sở hữu) và một số hình thức trên thế giới, cùng với xu thế phát triển của các doanh nghiệp dịch vụ hiện nay (quy mô lớn hơn, đa dạng hóa sản xuất, gắn kết nghiên cứu kỹ thuật với sản xuất, phân ly quyền sở hữu và quyền sử dụng tài sản).
• Quản trị doanh nghiệp dịch vụ:
  • Vai trò: Quản trị doanh nghiệp là sự tác động liên tục, có tổ chức, có hướng đích của chủ doanh nghiệp để sử dụng tốt nhất mọi tiềm năng và cơ hội nhằm đạt mục tiêu. Bản chất của quản trị được xét trên hai góc độ: tổ chức – kỹ thuật và kinh tế – xã hội.
  • Các cấp quản trị: Chia làm ba cấp: quản trị cấp cao, quản trị cấp trung gian và quản trị cấp cơ sở.
  • Kỹ năng và chức năng: Các kỹ năng quản trị bao gồm nhận thức tư duy, giao tế nhân sự, truyền thông và kỹ thuật. Bốn chức năng quản trị chính là hoạch định, tổ chức, thúc đẩy động viên (chỉ huy – lãnh đạo) và kiểm tra, kiểm soát.
  • Cách tiếp cận: Gồm tiếp cận theo lý thuyết khoa học (trường phái quản trị kiểu thư lại, quản trị khoa học, quản trị hành vi, Thuyết Z) và tiếp cận về hệ thống hoạt động quản trị (phân tích yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp).
• Cơ sở tổ chức quản trị của doanh nghiệp dịch vụ:
  • Vận dụng các quy luật của thị trường: Nền kinh tế Việt Nam hoạt động theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của Nhà nước. Các quy luật kinh tế cơ bản cần vận dụng là cung – cầu, cạnh tranh và giá trị. Ngoài ra còn có các quy luật khác như tăng lợi nhuận, quy luật của người mua, quy luật tâm lý trong kinh doanh, quy luật dùng người và quy luật về chí tiến thủ của doanh nghiệp.
  • Các nguyên tắc quản trị: Bao gồm tuân thủ luật pháp và thông lệ kinh doanh, xuất phát từ khách hàng, hiệu quả và hiện thực, chuyên môn hóa, kết hợp hài hòa các lợi ích, và biết tận dụng thời cơ và môi trường kinh doanh.
  • Phương pháp và nghệ thuật quản trị: Các phương pháp quản trị gồm phương pháp hành chính (tác động trực tiếp, bắt buộc), phương pháp kinh tế (tác động qua lợi ích kinh tế) và phương pháp giáo dục (tác động vào nhận thức, tình cảm). Ngoài ra còn có các phương pháp khác như kích thích khách hàng mua hàng (chiêu thị) và phương pháp đối với đối thủ cạnh tranh (bằng sản phẩm, giá cả, nghệ thuật tiêu thụ, yếu tố thời gian, thời cơ thị trường, thương lượng, né tránh), và phương pháp đối với bạn hàng. Nghệ thuật quản trị kinh doanh được tạo lập trên cơ sở tiềm lực (sức mạnh), kiến thức thông tin và yếu tố giữ bí mật ý đồ.
• Mô hình tổ chức quản trị: Giới thiệu hai mô hình cơ cấu tổ chức quản trị hướng vào nội bộ doanh nghiệp: cơ cấu trực tuyến và cơ cấu tổ chức quản trị theo chức năng, phân tích ưu nhược điểm của từng loại.