Sinh lý học người và động vật – bài giảng

Nội dung chính của tài liệu bao gồm:

• Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu Sinh lý học: Định nghĩa sinh lý học là nghiên cứu chức năng của các cơ quan, khả năng tự điều hòa và điều chỉnh của sinh giới, và vai trò của các quy luật chức năng trong việc duy trì cân bằng nội môi. Tài liệu cũng giới thiệu các phương pháp nghiên cứu sinh lý học như in Vitro, in Situ, in Vivo.
• Máu: Trình bày về thành phần, chức năng (trao đổi chất, bài tiết, vận chuyển hormone, bảo vệ cơ thể, điều hòa nhiệt độ), lượng máu và sự phân bố máu trong cơ thể người và một số loài gia súc. Các đặc tính lý – hóa học của máu như tỷ trọng, độ quánh, áp suất thẩm thấu và phản ứng của máu (pH, hệ đệm) cũng được đề cập chi tiết.
• Huyết tương: Mô tả đặc tính lý học và thành phần của huyết tương, bao gồm protein huyết tương (albumin, globulin, fibrinogen), đạm cặn, đường huyết và mỡ huyết, cùng với vai trò sinh lý của từng thành phần.
• Hồng cầu, Bạch cầu, Tiểu cầu: Cung cấp thông tin về hình thái, cấu tạo, số lượng và chức năng của từng loại tế bào máu. Đối với hồng cầu, nhấn mạnh vai trò của hemoglobin trong hô hấp và chức năng đệm. Đối với bạch cầu, phân loại các nhóm và loại bạch cầu, vai trò của chúng trong bảo vệ cơ thể (thực bào, miễn dịch). Tiểu cầu được giới thiệu với vai trò chính trong quá trình đông máu.
• Đông máu: Giải thích cơ chế đông máu qua ba giai đoạn chính (tạo thành thrombokinaza, hoạt hóa prothrombin, hình thành fibrin), các yếu tố tham gia và các phương pháp làm máu đông nhanh, đông chậm hoặc không đông.
• Nhóm máu: Trình bày chi tiết hai hệ thống nhóm máu chính: ABO và Rh. Giải thích cơ sở phân loại, sự phân bố kháng nguyên, kháng thể và ý nghĩa trong truyền máu, cũng như các quy định khi truyền máu và phản ứng chéo.
• Sinh lý hệ tuần hoàn: Nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ tuần hoàn đối với sự sống. Mô tả sự tiến hóa của hệ tuần hoàn qua các loài động vật và cấu tạo hoàn chỉnh nhất ở động vật có vú và người.
• Tim: Chi tiết về cấu tạo của tim (4 ngăn, các van tim), hoạt động của tim qua chu kỳ tim (pha tâm thu, tâm trương, tiếng tim), và sự biến đổi áp lực, dung tích máu trong tim. Đặc tính sinh lý của cơ tim như tính hưng phấn (quy luật Ranvier), tính trơ (kỳ trơ tuyệt đối và tương đối), tính tự động (thí nghiệm Ringer) và vai trò của hệ thống truyền dẫn trong tim (các hạch Keith-Flack, Aschop-Tawara, bó Hiss, sợi Purkinje) cũng được phân tích.
• Hiện tượng điện sinh vật của tim: Giải thích điện sinh vật và điện tâm đồ (các sóng PQRST) trong mỗi chu kỳ hoạt động của tim, ý nghĩa của chúng trong việc đánh giá hoạt động của tim.