Sổ tay máy làm đất và làm đường thi công cọc gia cố móng

Tài liệu  Sổ tay máy làm đất và làm đường thi công cọc gia cố móng” của Lưu Bá Thuận, do Nhà Xuất bản Khoa học và Kỹ thuật phát hành năm 2014, là một cuốn sổ tay tập trung vào máy làm đất, làm đường và máy thi công cọc gia cố móng. Cuốn sách được biên soạn nhằm cung cấp tài liệu tham khảo cho giảng viên, sinh viên các ngành liên quan đến xây dựng và kỹ sư, cán bộ kỹ thuật thực tế trong việc chọn và sử dụng hiệu quả các loại máy.

Nội dung chính của tài liệu bao gồm:

• Phần Thứ Nhất: Máy làm đất và làm đường
  • Khái niệm chung về đất, đá: Trình bày về phân loại, phân cấp đất đá theo kích thước hạt và phương pháp thi công cơ giới (11 cấp đất, trong đó 5 cấp đầu có thể thi công bằng máy thông dụng). Nêu các tính chất của đất, đá và ảnh hưởng của chúng đến năng suất máy.
  • Lực cản cắt, lực cản đào và lực cản trượt của đất, đá: Giới thiệu phương pháp xác định các loại lực cản này theo N. G. Dombropxki, bao gồm công thức và bảng giá trị lực cản riêng cho các loại máy đào và cấp đất.
  • Các thông số về tính chất của đất, đá: Đề cập trọng lượng riêng, độ tơi, độ ẩm và hệ số ma sát (ma sát trong và ma sát ngoài) của đất, đá, cùng với góc chảy tự nhiên của đất, đá. Các thông số này đều có bảng giá trị tham khảo.
  • Khái niệm chung về công tác đất, đá, về máy làm đất và làm đường: Liệt kê các loại công tác đất, đá thường gặp trong xây dựng (đào – chuyển đất, san lấp, đầm nén, chuẩn bị mặt bằng, thi công đất dưới nước, v.v.). Giới thiệu các phương pháp thi công đất, đá chính (lực cơ học, sức công phá của chất nổ, năng lượng dòng nước áp suất cao) và phân loại máy làm đất, làm đường theo công dụng (máy đào – chuyển, máy đào (xúc), máy đầm nén/cắt/rải bê tông asphalt, máy chuyên dùng xúc hầm, máy làm công tác chuẩn bị mặt bằng).
• Chương 3: Máy đào (xúc) một gầu
  • Các loại máy đào (xúc) một gầu: Phân loại theo cấu tạo và nguyên lý làm việc của thiết bị công tác (máy đào gầu ngược, máy đào gầu thuận, máy đào gầu dây/quăng, máy đào gầu ngoạm (thủy lực và cáp), máy xúc gầu lật (về phía trước và phía sau)). Cũng phân loại theo cơ cấu di chuyển (bánh xích, bánh hơi, phao/sà lan, tự bước) và phương pháp truyền động (thủy lực, cơ khí).
  • Các thông số cơ bản của máy đào (xúc) một gầu: Trình bày các thông số như dung tích gầu, trọng lượng máy, công suất, vận tốc, thời gian chu kỳ, kích thước cơ bản và lực trong các cơ cấu. Giới thiệu công thức xác định các thông số theo quy luật đồng dạng của N. G. Dombropxki và công thức kinh nghiệm.
  • Năng suất của máy đào (xúc) một gầu: Phân tích năng suất lý thuyết, năng suất kỹ thuật và năng suất sử dụng (thực tế) của máy, cùng các hệ số ảnh hưởng như hệ số làm đầy gầu, hệ số sử dụng thời gian làm việc của máy và hệ số tơi của đất. Cung cấp các bảng tham khảo về thời gian một chu kỳ làm việc và số chu kỳ làm việc trong mỗi giờ.
  • Chọn máy đào (xúc) một gầu và tổ hợp máy đào (xúc) – ô tô tự đổ: Hướng dẫn cách chọn loại máy đào có dung tích gầu hợp lý dựa trên khối lượng đất cần đào. Chỉ ra cách tính số lượng ô tô và trọng tải ô tô hợp lý phục vụ máy đào, đồng thời đề cập đến việc bố trí đường di chuyển và vị trí chờ của ô tô. Cuối cùng, nêu các thông số làm việc hợp lý khi thi công bằng máy đào gầu ngược, gầu thuận, gầu dây và gầu ngoạm, kèm theo các bảng giá trị tham khảo về bán kính đào, chiều sâu/chiều cao đào lớn nhất và vận tốc các cơ cấu.